Hoe doet ze dat toch?!

Vandaag een bericht in de krant (Trouw, 13-02-2012) dat door je ziel snijdt:
'succesvol refo-blogster terug naar het aanrecht'
Misschien ken je haar al, Teunie, moeder van 10, die met haar weblog Zuinig leven een pre-moderne versie van haar moederschap laat zien. Bij eerste lezing denk je: bestaat dit nog echt? Bij nadere inspectie krijg je alleen maar bewondering voor iemand die zo sterk tegen de stroom in durft te gaan en een wereld representeert die voor velen van ons heel ver weg lijkt. Voor de goede verstaander: de Reformatorische wereld is een tamelijk gesloten wereld, die nog wel bloeiend aanwezig is in de zgn. Biblebelt.
Daar ben ik zelf opgegroeid en had de hoop dat (nu ik al zo'n 18 jaar daar weg ben), de situatie voor met name vrouwen verbeterd zou zijn. Ik had bijvoorbeeld een buurmeisje dat samen met mij het gymnasium in de 'grote stad' volgde. Als je haar vroeg wat ze wilde doen na school, zei ze: eerst studeren, dan huisvrouw worden. Dat verwarde me altijd enorm: waarom zoveel talent 'verspillen'? Het lot besliste anders, ze werd tienermoeder van een tweeling en voor zover ik weet heeft ze haar opleiding niet afgemaakt.
Ze is nu misschien wel de gelukkigste huisvrouw die je je kunt voorstellen, met een fijne kindertijd in haar bagage en de dankbare rol als moeder...
Ik blijf een beetje kritisch, want de sinds de verlichting zo belangrijke waarde van keuzevrijheid, waar blijft die dan?
Zo ook met het bericht over de refo-blogster: iemand vond dat ze de 'tijd die ze achter de computer doorbrengt in haar gezin moet steken'.
Auw! Ze blijkt na haar liefdevolle toewijding (alles zelf maken) voor haar gezin, zowaar om 22 u ' s avonds even achter haar computer te kruipen om een blogje te schrijven over wat ze meemaakt of maakt in het gezin. Uit ervaring weet ik hoe heilzaam dat kan zijn en hoe weinig tijd dat hoeft te kosten.
En nu... blog uit de lucht, want iemand uit haar omgeving heeft haar met al zijn morele superioriteit weten te raken op haar zwakste plek: prioriteit aan het gezin.
De zwakste plek van iedere moeder, kan ik je vertellen. Want hoeveel uur en aandacht en liefde je ook in je gezin steekt, het is nooit genoeg. Het is een dagelijkse strijd om zelf te mogen beslissen dat het wel genoeg is wat je doet.
En om je ziel en psyche gezond te houden, moet je af en toe zeggen: ja het is genoeg, ja, nu mag ik even aan iets anders werken. Die innerlijke vrijheid moet je helaas krijgen, je kunt hem niet nemen door het af te dwingen. Je krijgt hem van je gezin, je partner, die je steunt in je werkzaamheden, die erkent dat je af en toe echt een pauze nodig hebt.
Ik durf mijn hand ervoor in het vuur te steken dat deze moeder van 10 al haar aandacht aan haar gezin besteedt, en daarmee aan de grotere wereld er om heen.
De volgende die durft te beweren dat een half uur van haar tijd die aan een blog wordt besteed, niet goed besteed zou zijn, krijgt van mij een enkeltje naar de maan.

Zachte wereld

Tegen alle werkelijkheid en hardheid in, is je terugtrekken in een zachte wereld niet eens zo gek. De wereld van het handwerken is weer helemaal in opkomst en voorziet duidelijk in een behoefte. Je ziet overal op internet initiatieven opduiken voor het (weer) leren van oude ambachten als breien, haken borduren. Wel de hippe variant natuurlijk. Het leuke is, dat vooral vrouwen hiermee de weg weten te vinden naar een nieuwe subcultuur, waarin ze zich beter op hun plaats lijken te voelen dan in de soms te snelle wereld van meer en groter en beter.
De emancipatie heeft die wereld voor veel vrouwen goed toegankelijk gemaakt, maar het lijkt erop dat we daarvoor een prijs betalen. Of je je er nu in kunt vinden of niet, ik geloof dat het vrouwenbrein echt anders functioneert. Dat van mij in ieder geval wel. Als ik me dagenlang begeven heb in de 'gewone' wereld van internet, nieuws, opdrachten en politiek, snak ik naar iets zachts en maakbaars.
Vandaar mijn periodieke terugkeer naar de zonnekindpoppen...
Gisteren heb ik een lange zondag besteed aan het maken van zo'n popje, met nieuwe materialen en technieken en interessante vrouwenverhalen.
Het leek soms wel een tijdreis... en tegelijk een heerlijk nuchtere constatering dat vrouwen van nu heel goed weten wat ze willen en kunnen en soms tegen de stroom in blijven maken en doen waar ze blij van worden.
Gelukkig maar!

Voer voor 't leven

Soms zit het mee, soms heel erg mee:
dankzij de vraag van Prettymum om te schrijven over wat borstvoeding voor mij betekent, ben ik nu zowaar Prettymum van de maand december en heb voor een fijn bedrag nog fijnere babyspullen mogen kopen in de webwinkel! Hieronder mijn verhaal:

Onze kinderen zijn Julian (7 jaar), Dante (5 jaar) en Caitlin (3,5) De baby in mijn buik wordt in het voorjaar geboren.
Borstvoeding geven hangt voor mij samen met mijn andere overtuigingen: kindjes hebben zeker de eerste twee jaar alle aandacht en begeleiding van huis uit nodig. En dan het liefst van een van de ouders als verzorger. Hoe je dat als moeder of vader invult, is natuurlijk gebonden aan je eigen situatie. Als je het maar met hart en ziel doet! Borstvoeding geven is het mooiste bindingsmiddel wat ik me kan voorstellen. Het bind je op een positieve manier aan je kindje en geeft onvoorwaardelijk iets wat alleen jij te geven hebt. Idealiseren kan ik het niet, want ik heb het ook moeilijk gevonden om vol te houden. Mijn kindjes wilden alle drie veel en vaak drinken, precies volgens de boekjes dus, maar ik vond het soms overweldigend. Om de twee uur, en dat maanden lang… Toen de derde was geboren heb ik na vier maanden gekozen om af te wisselen met kunstvoeding. Kolven ging prima, maar omdat ik al zo vaak voedde, was het kolven niet echt een bevrijding van de voedingstijd. Het veelgehoorde argument dat manlief dan ook eens een (nacht)flesje kan geven, vond ik ook aantrekkelijk. Maar toch met gemengde gevoelens.
Borstvoeding is: gezond, goedkoop, gemakkelijk. Gezond: zonder twijfel. Goedkoop: zeker als je je eigen kleding combineert met wat handige voedingsshirts. Gemakkelijk: meestal wel, zeker in de nacht. Maar als je je drie slagen in de rondte rent om de andere kindjes te halen en te brengen denk je niet zozeer in gemakkelijk, als wel in ‘wat is noodzakelijk’. Wat noodzakelijk voor mij was en is: kinderen die goed gevoed en zich gezond ontwikkelen. Mama met een gerust geweten dat ze doet wat ze kan om dat mogelijk te maken.
Ik heb met mijn man een weddenschap dat ik de borstvoeding voor deze nieuwe baby zeker een half jaar vol te houden, maar ik hoop op langer! Is daar nou een weddenschap voor nodig? Ja, want hij denkt dat ik zal zwichten voor het gemak van het laten geven van een flesje door hem of een ander. Ja, want ik wil zo graag nog een keer meemaken hoe fijn het kan zijn en hoe trots je kunt zijn op jezelf en de mensen om je heen die je supporten als je volhoudt. Want dat is wel nodig: ondersteuning van anderen die ook geloven dat zo iets natuurlijks als borstvoeding heel natuurlijk kan zijn. Met hulp van je voornemens en overtuigingen, met hulp van internet en alle moeders die me al zijn voorgegaan!

Beatrijs
www.hoflandschrijft.blogspot.com



Kijk op deze link voor het hele plaatje

Genoeg

‘ Meer betrokkenheid ouders bij school cq onderwijs van hun kinderen’
Wie kan daar nou op tegen zijn? De oproep van de staatssecretaris (Bijsterveld, CDA) kan je als ouder bijna niet ontgaan zijn. Heel aardig vind ik het dat het meteen flinke discussies oproept. Het raakt mensen op de gevoelige plek: natuurlijk wil ik betrokken zijn, voel ik me betrokken, maar wie is zij om te beoordelen dat het niet genoeg zou zijn?
Hierbij mijn pleidooi voor het genoeg. Vul de volgende test in en leun achterover in de wetenschap dat je het als moeder/vader zeker goed genoeg doet:
• Breng je je kind wel eens zelf naar school? Ken je de kortste route?
• Geef je ze dan wat te eten of drinken mee?
• Lees je het rapport van je kinderen?
• Vraag je af en toe hoe het was op school?
• Ken je tenminste 1 naam van een vriendje uit je hoofd?
• Heb je ergens een lijstje met belangrijke schooldata rondzwerven?
• Reageer je soms op oproepen om mee te doen als luizenmoeder/voorleesmoeder/taximoeder, ook al is je antwoord: nee ik kan niet?
Vind je dit al minimaal? Vind je dit vanzelfsprekend en heb je overal met ‘ ja’ op geantwoord? Wees dan tevreden. En laten we het ook eens hebben over wat je allemaal thuis en op je werk voor elkaar krijgt om je gezin draaiende te houden. Overtuigend vind ik nog steeds de uitspraak van een pedagoog: ‘ zolang je ze niet opsluit in een kast of met een koekepan op hun hoofd slaat, doe je het best goed’.
Goed genoeg!

Groeipijnen

Uit de stormvloed van discussies en gebeurtenissen die discussies oproepen, zoek ik mijn weg. Vergeleken met een aantal jaar geleden, toen ik dit blog begon, vind ik de wereld een stuk gecompliceerder en het grootbrengen van kinderen ook. Neem zoiets als de crisis: we weten allemaal dat economen eigenlijk waarzeggers zijn. Hun glazen bol is vaak beslagen door de mist van angst: dalende groei. De consuminderbeweging zette me ooit aan het denken over groei. Is groei werkelijk de enige optie in het leven? Als je kijkt naar het leven van kinderen: ja. Alles is gericht op groeien, groter groeien en uiteindelijk echt groot zijn. Mijn zoon past na deze herfstvakantie zijn kleren niet meer. Ik vroeg hem of hij kon stoppen met groeien. Heel serieus keek hij me aan en zei: 'Dat kan ik niet, want ik moet van jou altijd zoveel eten'. Die zit. Want inderdaad, het grootste deel van grootbrengen is gericht op groei: het (gezonde) eten, het voldoende slaap geven, de regelmaat, de sport en ontwikkeling stimuleren: als ze er maar groot en sterk van worden.
En dat geldt ook voor het nieuwe kindje in mijn buik... Hoe ver, hoe groot, wat heeft het al, wat kan het al... Vergeleken met de eerste weken is het al helemaal een mensje en ik vind nu ik zo op de helft ben, het steeds interessanter worden. Een paar cellen die zich delen, hoe wonderlijk ook, blijft voor mij te abstract. Maar een minikindje dat beweegt, gaapt, slikt, duimt, daar kan ik me iets bij voorstellen. En als de groei na 9 maanden helemaal klaar is, begint de lange reis van voren af aan om als pasgeborene maar groot en sterk te worden... Dan begint de groei opnieuw. Op het consultatieburo draait ook alles om die groei: hoe lang, hoe veel, hoe zwaar, hoe vaak. Zo eigenwijs als je daar soms moet zijn (en gewapend met kennis: ja, borstgevoede kinderen volgen niet de curve), moet je dat misschien ook wel zijn in de rest van de samenleving. Wat nou groei? Stilstand is niet altijd achteruitgang, soms zelfs nodige rust. Leven in het hier en nu en niet weten hoe hoog die boom in je voortuin nog wordt, wanneer je moet snoeien. Maar zeker weten dat het zal groeien, ook zonder dat je je zorgen maakt...

Behouden (hemel)vaart!

Wij zijn modern, ontdekte ik laatst. Wij zijn ook een samengesteld gezin. Niet doordat onze kinderen een andere vader of moeder hebben, maar omdat de vader en moeder van onze kinderen uit een andere geloofsrichting komen. We zijn op tijd afsgeslagen om elkaar op het kruispunt weer te vinden, zeg maar. (geloofstaal zit altijd vol symboliek, ergert het je, lees niet verder, inspireert het je, hou je hart vast).
Mijn man stamt uit een gezin waar wij vroeger alleen een karikatuur van kregen: als er op zondag iemand het waagde in de auto te stappen naar het zwembad, zou het de katholiek wel weer zijn. Als we iets 'zalig' noemden, was steevast het antwoord van mijn vader: 'zalig is er maar 1' (met nep-brabants, dus katholiek accent).
De paus, zelfs de geliefde Johannes Paulus, kon niet veel goed doen in onze ogen, zeker toen ik met eigen ogen zag wat het anti-anticonceptiebeleid in Brazilie kon aanrichten. Toch was ik wel enigszins onder de indruk toen ik bij een vriendin thuis een levensgrote foto van haar vader zag, die handenschudde met Paus JP. Twintig jaar na dato kan ik het me nog voor de geest halen. Besef van de grootsheid van de moederkerk had ik natuurlijk wel. Want kaarsjes branden, hoe katholiek ook, dat deden wij op vakantie stiekem ook. En die beelden, indrukwekkend!

Toen ik laats met mijn oudste op het Prinsenhof in Delft was beland, kon ik hem met moeite uitleggen waarom die mensen met bijlen op de mooie beelden van de kerk inhakten. Het was een mooi animatiefilmpje, maar omdat zoonlief zichzelf als katholiek beschouwt (dankzij gedegen rk- onderwijs), durfde ik mijzelf niet aan de kant van de beeldenstormers te scharen. Wel legde ik hem uit dat protestanten zo heten, omdat ze protesteerden tegen de katholieken. Maar of dit nu de samengesteldheid van ons gezin ten goede komt? Nog even en ik heb het gedaan. Ik preek immers in een kerk waar Maria niet staat. Waar Jezus alleen zichtbaar is aan het kruishout. Voordeel van de protestanten is wel, dat ze een gezellige kindernevendienst hebben.
Je ziet het: gaandeweg het moederschap schuiven en wat roomse elementen in het dagelijks leven. Een kruisje slaan bij het bidden heb ik van mijn kinderen geleerd. Het Onze Vader, in de prot. traditie wat langer uitgesproken, maak ik altijd af, net zoals mijnheer pastoor. Bidden tot Maria doen mijn jongens nog niet, de heiligen zijn ook niet bij ons, maar Onze Lieve Vrouwe van Fatima siert wel een hologramkaartje, waar ze nu eens wel, dan weer niet aan de drie herderinnetjes verschijnt.

Het allermooiste van deze religieuze kant van de opvoeding vind ik wel, dat mijn kinderen de vrijheid houden om het goede te kiezen. 'Overweegt alles en behoud het goede', hoe bijbels is dat! Dus ook de wereldse kant krijgt een plaats. Aan hemelvaart heb ik twee preken gewijd, maar de werkelijke boodschap was toch wel dat het een heerlijke vrije dag was, die we maar mooi op de boot konden doorbrengen. Want, aldus de oudste, Hemelvaart is een dag om te varen, niet om in de kerk te zitten. Daarom heet het Hemel- vaart. Zo mag het zijn.

Onderstroom

'Ik wou dat jij ook een kindje was... dan konden we altijd samen spelen.'
[uitspraak van middelste zoon, samen op de schommel]

Ik betrap mezelf erop dat ik al te vaak zeg dat ik 'nog even' bezig ben, dat ik nog geen tijd heb om te kleien, te twisteren of lego te bouwen. Dat toch eerst het huishouden, de was, het eten af moeten voordat ik mee kan doen. Nu het net weer vakantie is geweest, is er een soort grijze zone ontstaan, waarin ik noch helemaal ik, noch helemaal mama ben. Met drie kindjes fulltime thuis, is het moeilijk om te zeggen: nu even niet. Met als gevolg dat ik steeds half hier, dan weer half daar mee bezig ben. Needless to say dat dat voor niemand echt prettig is...

Tijd voor tegengif. Tijd om heel mindful te zijn en me te realiseren dat wat ik doe, ook goed is. 'waar je gaat, daar ben je', (titel van een boek over mindfulness). Dat is mooi, zo is het. En al doende ontdekte ik dat er ook voor mij een moment van spelen is, van wegdromen, fantaseren, maken en creëren. Ik heb mijn poppenmaakhobby weer opgepakt en een wonderlijk fenomeen doet zich voor: op het moment dat ik daar tijd voor krijg of maak, lijkt het of iets in de wereld om mij heen wakker wordt en komt de vraag om poppen te maken elke dag opnieuw in mijn mailbox. Ik heb dit fenomeen al eens eerder met collega-zzp'ers besproken en noem het: de wet van de onderstroom. Je dagelijks leven neemt z'n loop, maar door iets te wijzigen, je aandacht te verleggen, je energie aan iets buiten het gewone te schenken, creëer je een sterke, niet altijd zichtbare onderstroom. En die wordt door anderen ook gevoeld, opgepakt en verder gedragen. Natuurlijk kun je dat met iets verheveners dan poppen maken doen, probeer het eens uit...

Zo loop ik al weken te bouwen in mijn hoofd aan alle mogelijke constructies voor de eigen praktijk die ik ben begonnen. Mijn interesses lopen echter zo uiteen, dat ik het idee heb dat ik ze toch moet samenbrengen. Enerzijds heb ik het geluk me te mogen bekwamen in zingeving, rouwverwerking, stervensbegeleiding. Anderzijds trekt het lichtere, het vrolijke van het maken van iets moois, van de humor die je in een groep kan aantreffen, van het wakker maken van diverse zintuigen via mindfulness.
En had ik het idee om mindfulness voor zwangere vrouwen te gaan uitwerken.
Dus, zoals Ieniminie in haar knutselclub zegt: 'aan het werk!'
Ik wens je veel onderstroom toe!

Leve het schrijven

Schrijf je trauma's van je af... Makkelijk gezegd, niet makkelijk gedaan. Toch wil ik wie met een trauma te maken heeft (gehad) een hart onder de riem steken. Op mijn website www.hoflandzorgt.nl geef ik je aanwijzingen hoe je eenvoudig en zonder kosten op je eigen wijze een heftige gebeurtenis kunt verwerken (kijk onder: 'schrijftherapie en traumaverwerking). Misschien ken je iemand die iets ergs heeft meegemaakt? Dan zou je hem of haar deze link kunnen sturen. Ik geloof in de helende kracht die ieder mens in zich heeft, maar nog meer in de kracht van omzien naar elkaar. Veel moed gewenst, bij wat je ook meemaakt.

Waar je ook gaat...

....daar ben je (of: je neemt altijd jezelf mee). De laatste woorden komen geloof ik van Seneca. In mijn enigszins getroubleerde pubertijd klonk dit mij als dreigement in de oren: betekent het dat je nooit kunt ontsnappen aan jezelf? Ik reisde in die tijd een aantal continenten af en leerde veel over Het Leven, de Mensheid en hoe zwaar 30 kilo op je rug weegt. Ook leerde ik dat mijn eigen gemoedstoestand voor een groot deel afhankelijk was van wat ik mijzelf in m'n hoofd haalde. Ik leerde dat je doeners en denkers hebt, mensen die kunnen stilzitten en zwijgen en mensen die kunnen rennen en schreeuwen. Ik leerde door mijn eigen ogen te kijken. Moederschap is net zo'n reis: je bevaart alle mogelijke wereldzeeen door storm en ontij, je leert over nieuwe en onbegrijpelijke gebruiken, leert veel meer dan kennis je ooit zal kunnen verrijken. Je leert dat je soms niets, soms werkelijk minder dan niets naar je hand kunt zetten. En als puntje bij paaltje komt, leer je dat jij als moeder (of vader) toch altijd weer aan begin en eind van het gedrag van je kind staat. Je deelt erin, lijdt eronder, komt erdoor in beweging of niet.
Ik worstel al maanden met de vraag of ik op dit blog zal schrijven over de moeilijke kant van het opvoeden. En merk dat ik dat gaandeweg al lang doe. Mijn angst voor stempels drukken of bestempeld worden zit er goed in... Hierbij dan toch: mijn middelste zoon is bovengemiddeld begaafd. Hoera, een label!? Ik ben intens dankbaar dat hij deze gaven heeft gekregen en kan intens verdrietig zijn om de moeilijkheden die dat soms met zich meebrengen. Omdat hij nog zo klein is, loopt veel in zijn lijfje en leventje niet zoals hij zou willen. Naar eigen zeggen doet hij zo z'n best en ik kan niets anders dan dat bevestigen. Maar soms hoort, ziet of begrijpt hij zoveel, dat hij het niet kan verwerken. Wat zou ik dan als zijn mama niets liever doen dan hem op schoot houden, hem vertellen dat alles goed komt en dat hij even klein mag zijn. Terwijl klein zijn nou juist is wat hij niet meer wil.
De reis die zijn leven is, is op een stormachtige dag in de herfst begonnen en hoe vaak ik hem ook wijs op de natuur die uitloopt, de koolmeesjes die in ons vogelhuisje zijn gekropen of de zon die alles verlicht, hij worstelt met grotere vragen. En ik met hem. Op een heel andere manier weliswaar, maar ik weet dat de reis niet licht is. Ik weet dat je begaafdheid je intens plezier, maar ook intens verdriet kan brengen.
Mijn oudste maakt deze week op school een project over eilanden. Grote of kleine landen in zee, waar je echt alleen met een boot of vliegtuig heen kan. En laten we die symboliek nu eens toe in het hier en nu: begaafdheid kan een eiland zijn, waar de veerdienst met te lage frequentie heen vaart. Dat betekent dat er soms te weinig anderen zijn om samen te kunnen genieten van het uitzicht. Ik hoop dat hij de weg terugvindt en een brug bouwt, om af en toe een uitstapje te maken naar de gewone wereld. Waar het best goed toeven is, heb ik mogen ontdekken...

Hier en later

Zo af en toe doe ik een volslagen nieuwe ontdekking, die voor anderen al lang tot hun repertoire lijkt te horen. Ik verdiep me al maanden in mindfulness: niets anders dan in het hier en nu leven. Alle gedachten die heen en weer schieten naar vroeger en later, laten gaan, laten voor wat ze zijn. Nu kom ik een van de vele boeken die ik erover lees, vaak de opmerking tegen dat kinderen voor ons het voorbeeld van mindful leven zijn. Dat waag ik te betwijfelen. Een kind is geen kleine boeddha, die niets anders doet dan verheerlijkt met zijn lego spelen. Die van mij niet althans. Die zijn veel vaker toch bezig met wat we zo gaan doen, eten, maken en zeggen. Nu hebben ze dat misschien van mij. Maar troost biedt het wel. Vanochtend nog, mijn tweede zoon kampt al dagen met een voorjaarsmoeheid (ofwel: wil niet accepteren dat we de zon voor de gek hebben gehouden). Hij protesteerde luid zondag toen de zon nog niet onder was en het toch echt bedtijd was. Ik heb hem toen een verhaal verteld van een koning die in de loop van het jaar steeds vroeger wakker werd van de kraaiende haan. De haan kon er ook niets aan doen, want die keek naar de zon. En de zon, die had het gewone ritme, ook niets aan te doen, want die was weer afhankelijk van de aarde. Als we heel ver teruggaan, komen we bij de schepper uit, maar zoveel levensbeschouwelijkheid bracht ik niet in mijn verhaal. Eind van het liedje was, dat de koning wijze mensen het land in stuurde om iets te doen aan het vroege wakker worden. De oplossing: we gaan de zon voor de gek houden en zetten stiekem, twee keer in het jaar, de klok een uur terug of vooruit. Om dat het voorjaar is, gaat hij nu vooruit (zo, nu nooit meer vergeten hoe het zit!). Bij sommige huizen kwamen de wijze mannen langs, bij andere moesten de mensen zelf alle klokken en horloges een uur vooruit zetten. Zo ook bij ons thuis, dus had mama die nacht alles veranderd. Daarom kon zoonlief nog niet slapen van al dat licht. Tevreden met deze uitleg (en met een extra verduisteringsgordijn), viel hij tenslotte in slaap.
Ik bleef dus verre van het hier en nu, we gingen in gedachten de hele wereld rond, maar het hielp wel!
Deze ochtend dus (zoonlief nog steeds moe), bracht de opmerking van een andere moeder 'dat het gelukkig een korte dag op school is', hem niet verder. Van korte dagen kun je ook moe worden, of blijven. Wat wel hielp, is het vooruitzicht van een slangenshow in de plaatselijke plantenwinkel. Dat klinkt groots en meeslepend, daar werd hij spontaan wakker van. Uit het hier en nu getrokken naar iets wat verder aan de horizon ligt.
Al mijn inspanningen om vooral op een meditatiematje te voelen hoe goed het is om te ZIJN, trekt soms toch de belofte van later.
Zo bezien leveren kinderen je inderdaad een mindful bestaan: daar hoort immers ook dankbaarheid en geluk bij...

Zielsveel

Nog maar half wakker, vraagt mijn middelste om 7 uur in de ochtend: 'Hoe verandert de nacht in de dag?'. Omdat ik denk dat ik hem een eerlijk antwoord moet geven, vertel ik hem dat dat komt doordat de aarde draait. Doordat het zonlicht ons soms weet te vinden, maar in ieder geval ergens op de wereld altijd op komt. Dat de nacht afloopt om plaats te maken voor de dag. En, omdat het bijna lente is, komt het licht naar ons toe. Vannochtend op het schoolplein hoorden we een merel fluiten. De belofte komt uit... het wordt lente!
En naar de woorden van Gorter: dat vraagt om een nieuw geluid. Mijn nieuwe idee wordt zo langzamerhand omgezet in daden: een online praktijk voor zielzorg: www.hoflandzorgt.nl
Ik hoop dat je me weet te vinden als je me nodig hebt, zoals het zonlicht na een lange winter. Ik hoop ook dat er op onze wegen komt waar we soms niet om gevraagd hebben, om te leren hoe stevig we werkelijk in elkaar zitten...

WYSIWYG

Wat is waar? Is wat je ziet wel echt? Er lijken twee werelden te bestaan zodra je je op het net begeeft. De wereld van de dagelijkse buitenkant en de wereld van de diepgravender binnenkant. Ik schrijf deze weblog al jaren en als je goed leest, kun je iets terug zien van mijn persoonlijke ontwikkeling. Toch kies ik er altijd bewust voor om niet alles met je te delen. Daarover mijn gedachten: Ik ben in de gelukkige omstandigheid dat ik de mooiste levensverhalen van ouderen te horen. Hun ontwikkeling, soms stagnatie, de trauma's of kleinere ongelukkigheden. Hun wijsheden of het ontbreken daarvan, twee generaties jonger en ik mag het allemaal horen en me inleven. De (letterlijk!) eeuwenoude huizen aan de overkant van het water in de oude binnenstad zijn in de ogen van de bejaarde bewoonster nog nieuwbouw. Als ik meekijk, zie ik wat ze bedoelt: in haar jeugd werd net een nieuwe wijk aangelegd, en gelukkig dat ze waren met de in onze ogen onvoorstelbaar kleine ruimtes waar hele gezinnen leefden. Stukje bij beetje doemt het levensverhaal op, in fragmenten die een beeld schetsen van jongens die doken in de gracht, de meisjes hinkelend op de stoep, de moeders met een pan aardappels op schoot. Vader uit werken in de fabriek, 17 broers en zussen telde het grote gezin. Ik zie het voor me en dit verhaal laat me niet meer los. Dat de wereld die in de ogen van de 99-jarige ergens is stil blijven staan. Dat het haar ook niet deert dat de tijd voortraast, zij leeft gelukkig met haar herinneringn. Ook met de pijnlijke.
Zij kiest zelf wat ze me vertelt, zij deelt haar waarheid. Wat ze weglaat, heeft evenveel betekenis als wat ze wel vertelt.
Zo is het ook met bloggen. Je mag van mij tussen de regels doorlezen... maar wil je me echt leren kennen dan zul je over 60 jaar mijn herinneringen uit de mist van mijn gedachten moeten trekken. WYSIWYG: what you see is what you get. Ik vertaal het als: wat ik je laat zien is echt. Wat ik je niet laat zien, hoort ook bij mij, maar is nog niet af om te gedeeld te worden.
Zo is het met schrijven ook: zodra het uit mijn hoofd en op het scherm komt, is het al niet meer van mij. Dat zal ik onthouden bij het volgende boek dat ik zal schrijven: dat het maar een deel van de werkelijkheid wil tonen. En dat noem ik vrijheid. Zo heb je altijd de vrijheid om te laten zien wat je wil zien. Om te zien wat je wil laten zien. Dat is je autonomie, je integriteit, je houvast. Bewaar je tranen voor wie wil weten...(en wat lastig nou dat je als moeder altijd aanvoelt wat je kinderen bedoelen, maar het niet altijd kan oplossen...)
'Voor wie ik liefheb, wil ik heten' [Neeltje Maria Min]

Boekenfeest

Dinsdag 8 maart, vanaf 19:30 in de bibliotheek van Voorschoten:
Voorschotens Boekenfeest!
Ontmoet alle Voorschotense schrijvers. Toegangskaarten (gratis) verkrijgbaar bij boekhandel De Kler en de bibliotheek. Wees welkom!

Sneeuwbezinning

Ondergesneeuwd.... Wie we ook zijn, we delen deze winterse dagen eenzelfde last: de vanzelfsprekendheid van het erop uit gaan, is totaal verdwenen. In gedachten maak ik al een overzicht van wie het meest te lijden heeft onder de sneeuw. Daarbij de oudste inwoners voorop: wie nu uitglijdt en iets breekt, zal een zware winter tegemoet zien. Een uitzending bij de EO liet zien: veel ouderen die de deur niet uit durven vanwege de gladheid, zeggen het thuis niet uit te houden van eenzaamheid. Dolblij was de bejaarde dame die door de verslaggever een ommetje werd meegenomen. Ze voelde zich 'een heel ander mens' door die wandeling. Ontroerend, maar het deed me stil staan bij de dagelijkse realiteit van de bewoners van het verzorgingshuis waar ik werk. De meesten van hen ervaren deze eenzaamheid niet alleen als de wereld wit is. Velen van hen komen nooit meer buiten en schuifelen moeizaam door de gangen. Velen van hen krijgen nooit bezoek van bekenden of familie. Voor de meesten is dat een nare samenloop van levensomstandigheden, echt geen kwestie van eigen schuld.
Dat ligt wat anders voor de sneeuw'slachtoffers' die voor mijn gevoel wel een deel op hun eigen schouders hebben geladen, door in dit mooie winterlandschap te kiezen voor een vlucht naar de wintersport en daardoor op wegen en in de lucht komen vast te zitten. Zij staan onder mijn dupelijstje. Ergens in het midden de mensen die vast zitten in files, met mooie winterbanden en geladen accu aan boord. Wat hoger de treinreizigers (of moet ik zeggen: stationwarmhouders) en op een goede tweede plaats de fietsers, die op onzichtbare fietspaden moeten lopen.
Waar sta jij? Hoe erg ben jij de dupe van deze winter? Welke plannen kunnen niet doorgaan? En hoe erg vind je dat? Ik kan het niet laten: ook deze omstandigheden vragen om bezinning. Als we uitgaan van onze basisvoorwaarden: eten en drinken, een dak boven je hoofd, warmte en naastenliefde, mag de rest wel minder. Maar wat is een aanvaardbaar minder? Hopelijk kom je hier zonder al te veel valpartijen nog achter deze winter. En als je voor jezelf hebt vastgesteld wat jouw aanvaardbaar minimum is, kijk dan eens om je heen of je anderen over de drempel kan helpen. Een beetje zout doet immers al het flauwe verdwijnen....

Licht in mij

Gisteravond gebeurde het. Zomaar, uit het niets, we zaten als altijd ouderwets om 6 uur aan tafel en... de stroom viel uit. Het werd ijzig stil om ons heen. Geen licht, geen geluid, diep zwarte nacht. Ik rende eerst naar de meterkast en vervolgens naar het raam om bevestigd te zien dat het werkelijk niet aan mijn a-techiniciteit lag dat we plots terugvielen in de tijd. Gelukkig, de hele straat bleek donker. In een eerste impuls de aansteker gepakt en een grote kaars aangestoken. De kindjes keken verschrikt en hadden van de stroomuitval zich een voorstelling gemaakt van iets dat was omgevallen en niet gerepareerd kon worden. Gaandeweg de avond leerden we meer met elkaar dan welke aflevering van Klokhuis ooit zou kunnen bewerkstelligen: we leerden vuur te maken (mama), we leerden het vuur brandend te houden (oudste zoon), we leerden dat je een nepkaars niet met een aansteker kan aansteken (buurvrouw), we leerden dat je heel wel in slaap kunt vallen naast de open haard (middelste zoon) en we leerden hoe afhankelijk we zijn van electriciteit. We zagen eerst vooral wat we niet konden: Klokhuis kijken, internetten, de was doen, de afwas, douchen. Toen wat we wel konden: verhaaltjes vertellen, liedjes zingen, een campingbedje op de bank maken. Hopen dat het niet te lang zou duren, met angst voor het moment dat het licht opeens zou aanspringen (want uit een stupide automatisme had ik bij het naar boven gaan de lichten overal aangedaan, natuurlijk zonder effect op dat moment, maar met groots spektakel op het moment dat de stroom weer zou worden aangesloten.)
We leerden dat laat naar bed gaan een groot avontuur kan zijn. We leerden dat onze wekkers niet gezet konden worden, wat uiteindelijk resulteerde in een ochtendje thuisblijven van school...om bij te slapen en het Grote Avontuur te bespreken. Volgens de jongste hadden we die nacht in de open haard geslapen...

Na 2,5 uur in een steeds kouder wordend huis sprong alles plotseling aan. De knusheid leek meteen verdwenen. De bedroutine werd ingehaald. En ik bleef maar denken aan een uitzending van de dag ervoor, die vertelde van een alleenstaande oma die al sinds een paar weken geen stroom meer had. Afgesloten wegens wanbetaling. Ze liet zien hoeveel dekens ze overal had. Ze leek oorzaak en gevolg van haar eigen situatie helemaal niet te kunnen inschatten. En juist daardoor had ik zo met haar te doen. Kou, dat is een ramp. Maar kou die je niet zelf uit je hart kunt verdrijven, dat is een nachtmerrie zonder einde.
Daarom: koester wat je hebt, neem niets voor lief. En help een ander waar je kunt, je hart wordt er warmer van.

Even jou zijn...

's Ochtends om half 7 klinkt het hier in huis: 'even jou zijn'. Mijn jongste bedoelt natuurlijk: 'even bij jou zijn', maar haar uitspraak zette me aan het denken. Men zegt wel eens dat kinderen je een spiegel voorhouden. Een spiegel die in het volle daglicht alles aan het licht laat komen. Je stralende humeur, onweersbuien, humor en eigenaardige trekjes. Alles wordt weerspiegeld in de gemoedstoestand van je kinderen. Hier kun je je voordeel mee doen, ontdekte ik deze week. Ik kreeg de tip van een deskundige om, wanneer mijn middelste weer staat te stampvoeten van woede, hem gewoon na te doen. Spiegelen van zijn gedrag. Nieuwsgierig als ik was (en eerlijk ook wel toe aan een nieuwe aanpak, want boos tegen boos wordt nog bozer), zette ik het middel in en: het werkte. Verbijsterd keek hij naar zijn stampvoetende mama en zijn bui ebde weg. Nu was dit waarschijnlijk een miezerbuitje geweest, niet zo'n stortvloed als we laatst op ons hoofd kregen op de eerste schooldag na de vakantie, maar het werkte! En dat had weer z'n positieve uitwerking op de rest van de familie. Lang leve de vakantie, maar evengoed is de schooltijd ook heel verhelderend. Ineens zie je weer de ploeterende medemoeders, kinderen met buien en onvervulde verlangens en het is of je in een spiegel kijkt. De spiegel van herkenning.
En soms kijk je in de spiegel en zie je alleen je wensen weerkaatst. Eerlijk gezegd, als manlief 's ochtends niet al te vroeg in zijn droge auto stapt om naar zijn werk te rijden om 's avonds terug te komen om te kunnen aanschuiven aan tafel, wens ik wel eens dat we konden ruilen. Mijn bakfiets voor zijn bolide. Mijn heen-en-weerdag als onbezoldigd taxichauffeur voor zijn fileritje. Zijn airco-kantoor voor mijn van het weer afhankelijke lange lange dag. Maar oh, wat zou ik het missen: de wind in mijn haren, de liedjes van mijn peuter, de kleffe boterhammen pindakaas en de stoere verhalen over leren lezen en lego.
Even jou zijn....even dan. En dan weer terug naar mijn geliefde leventje als mama...

Hofland denkt nog even door

Meer dan een jaar geleden schreef ik over sokkenstress: alle drie mijn kinderen weten niet te kiezen uit de oneindige berg vrolijk gekleurde sokken in hun kast.
En al meer dan een jaar denk ik dat niet kiezen geen optie is: ik zou ze niet met twee linkervoeten door het leven willen laten gaan...
Tot de aloude tip van het kopen van 10 paar dezelfde sokken eindelijk zijn intrede deed: sinds vandaag zijn wij verlost van de keuzestress. Niet meer hoeven kiezen of je links of rechts gaat, of het morgen of overmorgen wordt, of het zee of bos wordt. De vakantie jaagt ons van de gebaande paden en ooit heeft iemand bedacht dat dat een mens goed zou moeten doen... Maar wat te beginnen met een klein peutertje dat niet snapt dat het eigen bedje echt thuis is, dat het vakantiebedje niet voor eeuwig is en dat morgen niet vandaag is? Met name in de vakantie dringt het gevoel dat ik wel moet kiezen aan me op. Ik houd enorm van structuur en voorspelbaarheid en de vakantie gooit dat enorm in de war. Dus moet ik elke dag opnieuw keuzes maken tussen schijnbaar onnozele dingen die normaalgesproken geen gedachte waardig zijn.
Maar nu na 4 weken blijkt ineens dat het oude zijn sporen heeft nagelaten. Ik zie de kinderen groeien (letterlijk met de dag), het zandkasteel dat zij bouwen blijft zowaar de hele dag overeind en wordt met veel fanatisme bewaakt tegen natuurlijke en minder natuurlijke vijanden. Mijn motto voor deze zomer: bewaak je zandkasteel!
Langzaam, heel langzaam komt inderdaad boven drijven wat werkelijk belangrijk is.
Leve het avontuur. Leve het kleine. Ik schrijf!

in alle Vrijheid

Met bevrijdingsdag nog vers in ons geheugen en de Meivakantie die een eindeloze tijd aan vrijheid belooft, gingen mijn gedachten terug naar een interview dat ik laatst op tv zag. Paul Rosenmuller, reizend door Afrika, kwam in gesprek met een jonge Soedanees in een vluchtelingenkamp. De jongen woonde er al zijn hele leven, had het als weeskind voor elkaar gekregen om de lagere en middelbare school te volgen. Toen vroeg Paul waar hij van droomde. De jongen antwoordde dat hij heel graag de universiteit wilde volgen. De botte opmerking terug was: maar dat kan niet, zolang je hier in het kamp woont en geen geld hebt, kun je nooit naar de universiteit. Hoe denk je dat voor elkaar te krijgen?
Volhoudend antwoordde de jongen: 'ik denk niet aan wat ik niet kan. Ik denk aan mogelijkheden, anders ben ik niet vrij in mijn hoofd. Als ik denk aan wat ik niet kan, ben ik mijn vrijheid kwijt'.

Zoals altijd bij deze oud-politicus, bekroop me het beklemmende gevoel dat het niet alleen heel gemakkelijk is om mooie woorden te vinden, maar nog makkelijker om die de wereld in te slingeren zonder over de gevolgen na te denken. Er is geen nazorg, geen vervolggesprek, geen arm om een schouder. De geinterviewde worstelt verder in zijn of haar leven en de kijker blijft wakker geschud achter met niet het minste idee hoe de verontwaardiging in daden om te zetten.
Bij mij blijft het dan ook even bij woorden: vrijheid is misschien wel uitsluitend vrijheid als je het geestelijk kan beleven. Tussen je oren dus.
Wie alleen droomt van onmogelijke vergezichten voelt zich bekneld tussen verleden en heden. Als ik bedenk wat ik vandaag allemaal niet kan, door tegenvallend weer, te lang durende vakantie en gebrek aan inspiratie, dan voel ik me beklemd.
Als ik daarentegen bedenk dat ik een toekomst heb, kan dromen over alles wat we nog kunnen realiseren, over de toekomst van de kinderen nadenk, dan weet ik dat er een wereld open ligt. Dat het niet onmogelijk is om groots te denken, dat er geen grote hindernissen te verwachten zijn. En dat ik juist in vrijheid kan denken omdat in ons heden al zoveel mogelijk is.
Het allermooiste voorbeeld van vrijheid vond ik laatst in een geschreven interview, ik geloof met een Marokkaanse vrouw, die vertelde dat ze na de middelbare school thuis moest blijven van haar moeder. Een vervolgopleiding zat er niet in. Op een dag moest haar moeder met spoed naar het ziekenhuis en dochter begeleidde haar. Moeder riep verschrikt dat ze alleen door een vrouwelijke arts geopereerd wilde worden. Toen merkte haar dochter op: hoe kun je dat nu willen, als meisjes geen vervolgopleiding mogen doen?
Het gevolg van deze vrije opmerking, was dat de dochter inderdaad mocht verder studeren.
Vrijheid begint dus bij een wens, een gedachte. En dat kan leiden tot grote daden, zolang je maar gelooft dat het mogelijk is.

Dat zegt genoeg

Mam, ik wil zo graag een huisdier...
Zo eens in de maand uit een van mijn kinderen deze hartewens. Als er zo'n aandoenlijke labrador voorbijstuift of een poes spinnend tevreden in onze voortuin bivakkeert. Soms kom ik er vanaf met: die poes zoekt ons toch nu op, maar wel zo makkelijk dat hij in zijn eigen huisje eten en drinken krijgt. En wat moeten we dan als we op vakantie gaan?
Argumenten van de orde 'opa is allergisch' tot 'het mag pas als jullie zelf de hokken schoonhouden' gaan het ene oor in en het andere uit.
Omdat de wens voor een huisdier zich toch niet laat wegredeneren, vroeg ik mij af hoe essentieel het houden van een dier is. Nu weet ik uit onderzoek dat het ouderen of mensen met bepaalde beperkingen, enorm kan helpen. Het haalt hen uit een isolement, brengt warmte en beweging en een doel om voor te leven. Het zorgt voor lichaamscontact en aanspraak. Precies die elementen die ieder mens naar een grotere kwaliteit van leven brengt.
Al filosoferend bedenk ik me dat kinderen dat voor hun ouders kunnen zijn. De reden om
's ochtends op te staan. Aanraking, zodat je endorfineniveau tot aanvaardbare hoogte stijgt en je met minder ochtendhumeur je bed uit komt. Contact met vele zorgende anderen, lichaamsbeweging tot je er bij neer valt. Kijkend naar een gewone dag als vandaag, kom ik door het halen en brengen van en naar school en vriendjes, zeker aan het minimum van 30 minuten. Daarbij niet meegerekend het huishoudelijk werk, rennen en voetballen en dansen. Nee, wij nemen geen huisdieren, wij hebben al kinderen...
Logisch dat dit argument ook mijn kinderen koud laat.
Ik begrijp wel dat ze op zoek zijn naar iets wat je meer brengt dan wat je er zelf in stopt. Laatst bezocht ik een open middag van een vrije kunstopleiding. Twee uur lang werden we bezig gehouden en waren we bezig met het verkennen van je diepste kunstige drijfveren. Het resulteerde in een vogel van klei, muurschildering en inzicht in de kleuringen van de atmosfeer. Twee uur lang verloor ik me erin, tot aan het eind de praktische vragen (vooruit, heel even dan) gesteld mochten worden en bleek dat de cursus een verplichte tweejarige zou worden, met de kosten van voor de meesten van de gemidddelde burger een dubbel mandsalaris.
Ik weet dat kunst onbetaalbaar is, maar toch.... Eens te meer kwam de gedachte aan 'genoeg' in mij op. Ik heb op dit moment in mijn leven genoeg aan wat en wie ik om me heen heb, kan heus toe met af en toe een mooie vilsttifttekening van mijn kindjes als kunst aan de muur. Vogels van klei worden hier dagelijks geproduceerd en weer omgevormd tot iets nieuws.
Mijn middelste kwam met het verlossende antwoord, zijn variatie op 'genoeg':
mam, we hebben al een huisdier, kijk, een pissebed onder de trap!
Dat zegt genoeg...